Door aanpassing van het tracé van de A13/16 sneuvelt een deel van het Schiebroeksepark in Rotterdam. Maar de communicatie is niet duidelijk en de bomen worden fluks gekapt. Dat moet anders, want het is niet de eerste keer, zegt René Segers-Hoogendoorn

Het is 5 februari 2020 als Gerard nietsvermoedend door het Schiebroekse Park wandelt en het hem opvalt dat er tientallen bomen gemarkeerd zijn met een rode stip. Hij voelt de bui al hangen: ‘moeten ook deze bomen allemaal wijken voor de aanleg van de nieuwe Rijksweg A13/A16? Het Schiebroeksepark zou toch gespaard blijven?’ 

Gerard doet zijn burgerplicht en legt contact met Rijkswaterstaat en uitvoerend projectbureau ‘De Groene Boog’. Al snel blijkt dat zijn vermoeden klopt. Het tracé van de Rijksweg is aangepast en ontziet het Schiebroeksepark niet meer. Gerard bestudeert het verplaatste tracé maar kan niet anders dan constateren dat ettelijke gemarkeerde bomen zelfs buiten dit verlegde tracégebied vallen. Wat is hier aan de hand? 

Gelukkig lukt het Gerard met vertegenwoordigers van zowel Rijkswaterstaat als ‘De Groene Boog’ een afspraak ter plaatse te maken. Hij laat hun zien dat er bomen gemarkeerd zijn buiten het tracégebied. Deze vertegenwoordigers zien het ook en beloven Gerard het uit te zoeken. 

Een dag later, we schrijven 18 februari 2020, worden álle gemarkeerde bomen omgezaagd. Weg zijn ze. Afzichtelijke stapels hout langs de parkpaden herinneren slechts aan de prachtige bomen die het park sierden. 

Ik woon in Schiebroek en maak meerdere keren per week mijn hardlooprondjes door het park. Je ogen doen pijn bij het zien van zoveel leegte. Hier en daar een hijskraan, hekken, pilonnen, kuubs zand en enkele lelijke oranje noodbruggen vullen deze leegte. ‘Weg met de snelweg’ zingen mijn vier kinderen telkens in koor als we dit tafereel aanschouwen. 

Maar zo makkelijk is het natuurlijk niet. Die Rijksweg komt er ook om een reden. Wij bezige bijtjes, altijd maar mobiel en in bedrijf, vullen en verstoppen alle snelwegen en al jarenlang zuchten met name bewoners van de lommerrijke Molenlaan onder de ellende van eindeloze files binnen de bebouwde kom. Maar niemand zal betwisten dat wat hier gebeurt de schoonheidsprijs in de verste verte niet verdient. 

De gemeenteraad luidt de noodklok over dit intens treurige bomenkap-verhaal en het college van burgemeester en wethouders reageert ook verontrust: wat is hier gebeurd? 

Al snel krijgen we antwoord: ‘De kapvergunning stond weliswaar geboekt onder een verkeerd adres in de publicatie, maar is wel voldoende kenbaar gemaakt. De aanvraag is ook correct afgehandeld. Daarnaast is hetgeen gekapt is conform de verleende 

vergunning en de daaraan onderliggende stukken. De vergunning heeft inmiddels formele rechtskracht verkregen.’ En: ‘Belangrijk is of belanghebbenden redelijkerwijs toch kennis hadden kunnen nemen van de inhoud van de vergunning.’ 

En dat is volgens het college zo. Immers, het stond in de Staatscourant (wanneer heeft u uw abonnement erop opgezegd?), het had ter inzage gelegen en het stond op de website van projectorganisatie ‘De Groene Boog’. Dat laatste blijkt overigens niet te kloppen, is ondertussen aangetoond. 

Samengevat: operatie geslaagd, patiënt overleden. Er is niks gebeurd dat niet binnen de wettelijke voorschriften past. 

Nu nog de uitsmijter. Het college stelt: ‘Daarnaast hadden belanghebbenden op het moment van het constateren van de bomenkap een voorlopige voorziening kunnen aanvragen bij de rechtbank.’ 

Gerard had dus niet de verantwoordelijken (Rijkswaterstaat en De Groene Boog) moeten berichten, maar een voorlopige voorziening moeten aanvragen bij de rechter. Wie het weet mag het zeggen. 

Het college heeft inmiddels beterschap beloofd voor wat betreft de transparantie van het proces rondom kapvergunningen – dat is pure winst. En ook Rijkswaterstaat en De Groene Boog zijn stevig aangesproken, we hebben ons ongenoegen dus laten blijken en spierballen laten rollen. 

Maar wat hier speelt is een dieper liggende kwestie dan een transparanter vergunningenproces kan oplossen. Het gaat hier om de betrouwbaarheid van de overheid en de manier waarop wij onze overheidsprocessen hebben vormgegeven. En daar is de politiek, en dus ook ondergetekende, de eerstverantwoordelijke voor. 

We moeten terug naar de menselijke maat. Een dezer dagen vaak gemunte en gevleugelde term – kijk naar de toeslagenaffaire die ons landsbestuur op z’n kop zet. Maar laten we zorgen dat deze terminologie, de menselijke maat, daardoor niet sleets wordt, maar juist aan kracht wint. 

Was het niet vele malen logischer geweest als de vertegenwoordigers van Rijkswaterstaat en De Groene Boog na hun gesprek met Gerard direct aan de bel hadden getrokken dat dit eerst uitgezocht moest worden, in plaats van een voorlopige 

voorziening aanvragen bij de rechter? De menselijke maat stond hier letterlijk voor ons, in de persoon van Gerard, dát had dit alles moeten voorkomen. 

We gaan nu doen wat we kunnen. Er komt een motie in de gemeenteraad die ervoor zorgt dat we strakkere minimale eisen opleggen voor communicatie en participatie aan externe partijen die op ons grondgebied bouwen. Het proces van vergunningverlening wordt verbeterd. 

Maar laat deze casus alstublieft symbool staan voor iets veel belangrijkers: de mens is de maat der dingen, niet het systeem. Dan, alleen dan, is deze treurige kleine geschiedenis van Schiebroek toch nog ergens goed voor geweest. 

René Segers-Hoogendoorn, raadslid CDA 

Bron: NRC Handelsblad – Opinie 010

Eerdere publicaties:

REACTIE RIJKSWATERSTAAT/GROENE BOOG

d.d. 3 maart 2020


Beste bewoners en belanghebbenden van Schiebroeksepark e.o.

Vorige week was er media-aandacht voor de kap van bomen in het Schiebroeksepark, en het feit dat bewoners hierdoor verrast zijn.

Dit vinden wij erg vervelend. De communicatie over de verlegging van de TB-grens in het verleden, en meer recent over de benodigde bomenkap in het park is niet goed (genoeg) geweest. Ik heb hierover al uitgebreid contact gehad met Gerard Kolner van Leven in Schiebroek, en er komt een factsheet op onze website. Ook zullen we hier tijdens de volgende buurtbijeenkomst bij stilstaan. Hieronder ter informatie alvast wat vragen en antwoorden die we hebben opgesteld.

Mochten jullie nog vragen hebben, dan zijn wij (Frank en ik) altijd bereid om die te beantwoorden.

Is er sprake van een zuidelijker liggende tracé grens dan eerder gecommuniceerd aan bewoners?

–       Tussen Ontwerp-Tracébesluit en Tracébesluit (in 2015/2016) is de zuidelijke tracé-grens inderdaad over een korte afstand naar het zuiden verschoven (schatting 50 meter). Reden hiervoor is dat in die periode het zestien meter brede recreaduct, de fiets-, voetganger- en ecopassage tussen Schiebroeksepark en Vlinderstrik, is toegevoegd. Dit recreaduct maakt deel uit van het pakket aan inpassingsmaatregelen van de regio die opgenomen zijn in het Tracébesluit. Door de inpassing van het recreaduct moest de ontsluitingsweg van het bedrijventerrein Schiebroek (de ‘verlegde’ Bergschenhoekseweg, inmiddels Ratelaarweg genoemd) ten opzichte van de ligging in het Ontwerp-Tracébesluit iets naar het zuiden uitgebogen worden. Deze inpassingen zijn in nauw overleg met Gemeente Rotterdam uitgevoerd.

–       De verlegging van de tracé-grens is opgenomen in de ‘nota van wijzigingen’ bij het Tracébesluit, waar iedereen kennis van heeft kunnen nemen. Over het recreaduct is in de planfase uitvoerig met bewoners gesproken tijdens de gebiedstafels. Ook zijn destijds beelden en kaartmateriaal getoond. Over de verlegging naar het zuiden is door Rijkswaterstaat niet expliciet (genoeg) gecommuniceerd met bewoners uit de omgeving. Dit is deels te verklaren door het feit dat het recreaduct een door de omgeving gewenste verbetering is, en deels doordat de impact van de verlegging in die fase nog onbekend was cq laag werd ingeschat en niet was uitgewerkt in een ontwerp.

Bewoners is altijd beloofd dat het Schiebroeksepark onaangetast blijft, hoe zit dat?

–       Omdat voor de nieuwe A16 Rotterdam een tracé is gekozen ten noorden van de huidige N209, blijft het Schiebroeksepark grotendeels behouden. Het was echter bekend dat aan de noordelijke rand van het huidige park groen verwijderd zou moeten worden om plaats te maken voor de ontsluitingsweg van het bedrijventerrein Schiebroek. Tijdens eerdere buurtbijeenkomsten is dat ook gecommuniceerd.

–       Met de verlegging van de tracé-grens naar het zuiden, en de uitwerking hiervan in het ontwerp, zijn de gevolgen voor het park wel groter dan verwacht. Het gaat volgens de vergunningsaanvraag in totaal om 64 bomen die zijn gekapt in het Schiebroeksepark. 

–       In de A16 Rotterdam film zoals deze nu wordt getoond op de homepage van de projectsite www.a16rotterdam.nl wordt via de voice-over gemeld dat het Schiebroeksepark wat meer ruimte krijgt dan nu het geval vanwege het feit dat de A16 Rotterdam wat noordelijker komt te liggen dan de N209. Er wordt ook gemeld dat de Bergschenhoekseweg (ontsluitingsweg bedrijventerrein Schiebroek) wordt aangelegd aan de zuidzijde van de N209. Daarnaast wordt gemeld dat kenmerken van omliggende gebieden worden behouden of versterkt waaronder het Schiebroeksepark.

NB Belangrijk voor de duiding is dat de oorspronkelijke film is gemaakt in 2015, ter ondersteuning van de informatieverstrekking rondom het Ontwerptracébesluit. Dus nog voor de verlegging van de tb-grens vanwege de inpassing van het recreaduct. In aanloop naar het Tracébesluit is de voice-over tekst in 2016 op onderdelen aangepast, maar niet de passage over het Schiebroeksepark.

–       Momenteel wordt de laatste hand gelegd aan een nieuwe, veel kortere animatie over de A16 Rotterdam. Deze wordt een dezer dagen op de projectsite geplaatst. De informatiefilm wordt gecorrigeerd en krijgt opnieuw een plek op de website omdat deze wordt ervaren als zeer informerend.

Hoeveel is er gekapt?

–      Er is sprake van 64 gekapte bomen in de vergunningsaanvraag. Overigens mocht er een aantal bomen vergunningsvrij worden gerooid.

–      In de planfase was niet bekend hoeveel bomen exact zouden moeten wijken, omdat in die fase het ontwerp nog niet was uitgewerkt.

Bewoners is verteld dat het Schiebroeksepark groter wordt, hoe zit dat?

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is image003-1.jpg

Uitsnede Landschapsplan, bijlage TB

–       Aan de noordkant van de ontsluitingsweg wordt ook groen toegevoegd. Dit vindt plaats op het talud van de grondwal. Dit gebied wordt ingericht als park en hier zullen ook bomen worden teruggeplant. Op basis hiervan is gesteld dat het Schiebroeksepark na realisatie van de A16 Rotterdam groter wordt dan in de huidige situatie. We snappen dat veel bewoners op dit moment de toekomstige ontsluitingsweg als harde grens of ongewenste doorkruising van het park zien, en we kunnen nog niet inschatten hoe straks de eindsituatie wordt ervaren.  

Is de bomenkap binnen de tracé-grens gebleven? 

–       Er zijn ook bomen gekapt buiten de tb- grens. Dit hangt onder meer samen met het feit dat er ook effecten zijn buiten het tb. Als gevolg van het aanbrengen van voorbelasting treden zettingen op  die buiten tb effect hebben op bomen. (zetting is het proces waarbij grond wordt samengedrukt onder invloed van een belasting)

–       Alle gekapte bomen (ook de bomen buiten de tb-grens) worden overigens geregistreerd in een ‘bomenboekhouding’ en worden gecompenseerd.

Is de bomenkap volledig binnen de verleende vergunning gebleven?

–       De werkzaamheden zijn uitgevoerd conform de aangevraagde vergunning

Vriendelijke groet,

ook namens Frank,

Tom

Tom Leest
Adviseur Omgeving 
………………………………………………………………………
Project A16 Rotterdam
Rijkswaterstaat West-Nederland Zuid
K.P. van der Mandelelaan 50 | 3062 MB Rotterdam
Postbus 2232 | 3500 GE Utrecht
………………………………………………………………………
tom.leest@rws.nl
www.rijkswaterstaat.nl

REACTIE GEMEENTE ROTTERDAM d.d. 7 april 2020

Hartelijk dank voor het persbericht welke u per email stuurde d.d. 26 februari jl. De recente bomenkap bij het Schiebroeksepark heeft u verrast en baart u ongetwijfeld ook zorgen. Dat is begrijpelijk. De kale aanblik ziet er niet fraai uit. 

Laten we voorop stellen dat de gemeente Rotterdam er veel belang aan hecht dat u als bewoner weet wat er speelt bij u in de omgeving.

Rijkswaterstaat en aannemer De Groene Boog zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van het project en de communicatie naar u als bewoner. Met de gemeente wordt deze communicatie afgestemd en samen zullen we manieren blijven zoeken om u nog beter te informeren.

Wij attenderen u graag op bijgevoegde reactie van Rijkswaterstaat/De Groene Boog, die vrijwel direct aan de bewoners is verstuurd als antwoord op het persbericht.

Dit geeft hopelijk meer inzicht in vragen die bij u leven. Wij zijn van mening dat de toelichting op juistheid is gebaseerd. Er is volgens de afgegeven vergunningen gehandeld.

Wij hebben geconstateerd dat ook de gemeente met betrekking tot de bomenkap niet zorgvuldig genoeg is geweest waar het ging om de locatieaanduiding bij de vergunning. Gebleken is dat de kapvergunning voor een aantal bomen aan de noordrand van het Schiebroeksepark  – geheel onbedoeld – is vermeld onder een kenmerk van een verderaf gelegen locatie. Daardoor is het mensen waarschijnlijk niet opgevallen dat er ook bomen in de rand van het park gekapt zouden worden. Wij betreuren dit zeer. 

Wij zullen als gemeente ons inspannen er nog beter op toe te zien dat u tijdig en volledig wordt geïnformeerd.

Met vriendelijke groet,

Johan Dolman
Projectmanager 
Gemeente Rotterdam
Stadsontwikkeling
Afdeling V&V


Bewoners en Schiebroekse Park voelen zich belazerd

De voorbereidende werkzaamheden aan de nieuwe snelweg A16 Rotterdam doen heel wat stof opwaaien. Zo is gebleken dat het tracé van de weg nu meer ruimte vraagt dan oorspronkelijk is gepresenteerd aan de bewoners.  Dat betekent dat de grens van het tracé nu zuidelijker komt te liggen dan de bedoeling was. Dit heeft grote consequenties voor het Schiebroekse Park en Schiebroek. 

Bewonersorganisatie Leven in Schiebroek zocht dit, na alarmerende berichten, uit. Met Rijkswaterstaat en De Groene Boog is contact opgenomen en is ter plekke gekeken naar de situatie. De conclusies:

  •  Op de websites van Rijkswaterstaat  en De Groene Boog wordt niet gemeld dat de tracégrens wordt opgeschoven. Daar wordt nog steeds vermeld dat het Schiebroekse park wordt verruimd. Er is dus geschoven met de tracégrens zonder duidelijke terugkoppeling naar bewoners en zónder dat dit op enigerlei wijze gecommuniceerd is.
  • Een groot aantal bomen is voorzien van een rode stip (zie ook LiS-magazine februari 2020). Voor het tracé zijn talloze kapvergunningen aangevraagd én verleend. Maar… er is er niet één op naam voor het Schiebroekse Park gezet. Het kappen van de bomen in het Schiebroekse Park heeft De Groene Boog verstopt in de aanvraag voor het kappen van de bomen nabij de boerderij van Schieveensedijk 11 (langs de snelweg naar Delft). Dit is ruim 4,5 kilometer verwijderd van het Park. 

Op de locatie in het park blijkt ook nog eens dat bomen buiten de tracégrens zelfs niet meer veilig zijn voor kap. 

  • Voor bewoners en bezoekers is het ronduit onthutsend dat afgelopen week reeds veel van de gemerkte bomen zijn gekapt in het Schiebroekse Park. 

Waar iedereen al bang voor was, lijkt gewoon te gebeuren. Rijkswaterstaat én De Groene Boog trekken hun eigen plan en bewoners hebben het nakijken. Zij voelen zich belazerd.Paragraaf

Bewonersorganisatie Leven in Schiebroek vindt dit een onverkwikkelijke gang van zaken, die riekt naar onbehoorlijk bestuur.